آلرژی،دکترهدایت اکبری،Alergias،Allergieë،Alergjia،Allergien،Allergiad،Alergie،Alergije،Алергії،Allergie،אַלערדזשיז،Ailléirgí،Ofnæmi،Alerjiler،Allergier،Allergieën،Allergies،एलर्जी،Allergies،الحساسية،کلینیک آلرژی

وقتی این تشخیص برای بیماری گذاشته می شود که فرد علاوه بر خارش پوستی و ضایعات پوستی،همزمان مشکل تنفسی و افت فشارخون نیز پیدا کند،و بیشترین مواردآنافیلاکسی نسبت به برخی از غذاها می باشد که در سنین مختلف غذاهای مختلفی مسوول می باشند.
حساسیت به داروهایی مثل پنی سیلین و گزش زنبورنیزخودرا در قالب شوک آنافیلاکسی نشان می دهد،ازمهمترین فوریتهای پزشکی می باشد بطوریکه در آنافیلاکسی فرد مرگ را تجربه می کند،تاجایی هست که بشرمیتواند مرگ راتجربه کند.تنوع وشدت و تظاهرات آنافیلاکسی تاحدودی به نحوه ورودآلرژن یا ماده محرک به بدن بستگی دارد،مثلاً آلرژنهای تزریقی در مقایسه با آلرژنهای خوراکی به طور معمول با واکنشهای شدیدتری همراه می باشند.

علائم آنافیلاکسی

کهیر وآنژیوادم(غالبادرناحیه لب وچشم ها)
برافروختگی
خارش
خس خس سینه،سرفه،تورم ناحیه حلق،آبریزش بینی ،احتقان بینی
افت فشارخون
تهوع،سردرد،تشنج

تشخيص

برحسب تاريخچه و معاينه مي‌باشد.هرچند بررسي ميزان تريپ‌تاز در سرم مخصوص اين حالت مي‌باشد كه ربع ساعت بعد از ايجاد در خون پديدار مي‌شود و ظرف 4 تا 8 ساعت بعد از بين مي‌رود ولي هيستامين در سرم در دقايق اول سريعاً بالا مي‌رودو ظرف 10 دقيقه از سرم پاك مي‌شود. احتمال ايجاد آنافيلاكسي بسيار كم مي‌باشد بطوريكه ظرف 5 سال در كشور آمريكا (با تزريق 1 ميليون واكسن آلرژي در روز) فقط 17 مورد مرگ ناشي از آنافيلاكسي به واكسن آلرژي گزارش شده‌است.

تاريخچه و معاينه آنافيلاكسي

الف)تنفس

علائم با سوزن سوزن شدن دور دهان و خارش حلق و گلو شروع شده وسپس خارش را به بيني، چشم ، گوش و صورت مي‌كشاند و در مواردي برافروختگي صورت نمايان است. افزايش ترشحات بيني ، حلق و چشم و سپس گرفتگي صدا همراه با سخت شدن گلو و همچنين سرفه ، خس‌خس ، خِرخِر (استرايدور) وبعداً تنگي نفس ، سختي نفس و تنفس دردناك با رتراكسيون قفسه سينه و احساس خفگي ديده مي‌شود.


ب)پوست

علاوه بر گرم شدن و قرمزي ، ايجاد كهير توام با خارش (شروع از محل تزريق و انتشار به تمامي بدن) مي‌كند. در نهايت تورم مخاط(آنژيو اِدِم) وسيانوز لب‌ها ديده مي‌شود.

پ) قلب و عروق

نبض سريع و تند همراه با تپش و سپس كاهش فشار خون و نامرتب شدن ريتم قلب و در نهايت شُك و كُلاپس عروق ديده مي‌شود.

ت) مغز و اعصاب

1- ابتدائاً احساس مردن(مثل سكته قلبي)
2- ايجاد حس خشمي دشمنانه 3- حالت بيهوشي

ث) ديگر اندام‌ها

درگيري گوارش ، سيتم ادراري و زنانگي كه همگي تاخيري هستند كه ممكن است پيش بيايد و شامل تهوع ، استفراغ ، تكرر ادرار و درد كرامپ در رحم مي‌باشد.

2-درمان

1- كمك بخواهيد ، بيمار را بخوابانيد ، لباس‌هايش را شل كنيد و علائم حياتي را چك كنيد.
2- بستن تورنيكت در محل بالاي تزريق و هر 20 دقيقه كمي آن را شل نماييد.
3- تزريق سريع اپي‌نفرين در بازوي مخالف (از غلظت 1000/1 ) بطور آهسته. زيرجلدي يا عضلاني. تبصره: در صورت شدت وخامت حال بيمار از اپي‌نفرين10000/1 (10 برابر رقيق‌تر از اپي‌نفرين معمولي)استفاده كرده و آن را در زبان فرد يا در سياهرگ و حتي درون خود قلب تزريق مي‌كنيم. اپي‌نفرين را مي‌توان هر 5 تا 10 دقيقه تكرار كرد. ميزان اپي‌نفرين در كودكان 10 خط سرنگ انسولين (10/1 سي‌سي)، در نوجوانان 20 خط ، در جوانان 30 خط و در بزرگسالان 40 تا 50 خط مي‌باشد.
4- سالبوتامول 2 تا 4 پاف هر 5 تا 10 دقيقه تكرار شود.
5- سرم‌درماني با بزرگترين آنژيوكت برقرار شود. مي‌توان در حد باز بودن رگ و يا آزاد رفتن سرم انجام گيرد. رگ‌گيري در دستي باشد كه واكسن در آن تزريق نشده‌است. خيلي سريع رگ‌گيري انجام شود زيرا با اثر داروي اپي‌نفرين يا به شك رفتن بيمار ، رگ‌گيري سخت مي‌شود. بستن كاف فشار خون در بازو و اندازه‌گيري فشارخون و تنظيم مصرف مايعات بوسيله آن.
6- تزريق داروها؛ متيل پردنيزولون (سلومدرول) 40 ميلي‌گرم يا دگزامتازون (دكادرون)20 ميلي‌گرم وريدي. تزريق آنتي‌هيستامين وريدي يا عضلاني . تزريق رانيتيدين 50 ميلي‌گرم كه يك آمپول آن را در 20 سي‌سي نرمال سالين مخلوط كرده و هر 4 ساعت تكرار مي‌كنيم. تزريقات را مي‌توان هر 4 تا 6 ساعت براي 1 تا 2 روز ادامه داد. در صورت بهبودي ، تزريقات به فرم خوراكي تبديل شود.
7- انتقال به بيمارستان و يا مراكز مجهزتر و تحت نظر بودن بيمار.

موارد خاص در درمان آنافيلاكسي

آمينوفيلين در درمان آنافيلاكسي جايي ندارد، زيرا خود افت فشار خون مي‌دهد و مي‌تواند آنافيلاكسي را بدتر كند اما اگر برونكواسپاسم به اپي‌نفرين يا سالبوتامول جواب نداد و بيمار نيز مايعات كافي دريافت كرده‌باشد ، از آمينوفيلين تزريقي استفاده مي‌شود. و البته در اين موارد باز مي‌توان از داروي آترونت به ميزان 20 پاف در يك مرحله استفاده كرد و اين كار را هر 4 ساعت تكرار كنيم.

2-

استفاده از دوپامين به ميزان 40 تا 80 مايكروگرم در سي‌سي براي افت فشار خون و يا استفاده از 5 تا 20 مايكروگرم در سي‌سي براي عمليات احيا. دوپامين فقط در نرمال سالين رقيق شود.

مشكلات اپي‌نفرين در آنافيلاكسي

1- ممكن است در افرادي كه به سولفيت حساسيت داشته‌باشند با اين اپي‌‌نفرين معمولي كه حاوي مقداري سولفيت است حال بيمار بدتر شود.(مثل برخي از افراد آسمي) در اين مورد مي‌توان Sus-Phrine كه آهسته رهش مي‌باشد و سولف؟؟؟ هم ندارد استفاده كرد.
2- اگر فردي داروهاي مثل بتابلوكر (پروپرونالول) يا ضدافسردگي هاي 3 حلقوي استفاده كرده‌باشد با تزريق اپي‌نفرين گيرنده‌هاي آلفا سريعاً و شديداً تجريك مي‌شود و موجب ايجاد فشارخون بسيار بالا ، آريتمي و آسيستول قلب و حتي كاهش ضربان خواهيم داشت. در اين موارد مي‌توان از فنتول آمين ، نيتروگليسيرين و آدولات زيرزباني استفاده كرد. در افراد مسن به فكر سكته قلبي در حين آنافيلاكسي باشيد و نيتروگليسيرين استفاده شود.