آلرژی،دکترهدایت اکبری،Alergias،Allergieë،Alergjia،Allergien،Allergiad،Alergie،Alergije،Алергії،Allergie،אַלערדזשיז،Ailléirgí،Ofnæmi،Alerjiler،Allergier،Allergieën،Allergies،एलर्जी،Allergies،الحساسية،کلینیک آلرژی

اگر علائم بیماری در روزهای کاری بیشتر از روزهای تعطیل است،پزشک خود را مطلع نمایید،پس تغییر محیط کار و یا تغییر شغل بهترین گزینه درمانی است.

آسم و ارتباط آن با شغل

يكي از عوامل بروز حمله آسم، محلّ كار است. ارتباط ميان محيط كار و نشانه‌هاي آسم، به علّت واكنش‌هاي ديررس، كمي پيچيده است، زيرا غالباً علائم آسم، چند ساعت پس از حضور در محيط كار ظاهر مي‌شود. يكي از كليدهاي راهنما در مورد اين مسئله، بهبود نشانه‌ها در تعطيلات آخر هفته يا هنگام مرخصي است. حتّي اگر سالها كار كردن در يك محيط، موجب واكنش‌هاي آسمي نشود، موادّ محرّك محيط شغلي مي‌تواند در هر زمان سبب بروز اين علائم شود.

آسم شغلي، لزوماً به آلرژي بستگي ندارد

آسم شغلي، هميشه به واكنش‌هاي آلرژيك مربوط نمي‌شود. موادّ آلرژي زاي محيط كار كه اعصاب حسّي پشت گلو را تحريك مي‌كند، سبب بروز عوارض آسمي مي‌شود. بدين ترتيب، برخي از واكنش‌هاي محرّك ناشي از محيط شغلي روشن مي‌شود. به علاوه، بسياري از واكنش‌هاي آسمي مربوط به محيط كار هنوز شناخته نشده است، و در مراحل اوّليه تحقيق مي‌باشد.

خطر ابتلا به آسم در اشخاص آلرژيك بيشتر است

اشخاص مبتلا به آلرژي، بيشتر در معرض ابتلا به آسم شغلي مي‌باشند. اشخاصي كه آلرژي ندارند نيز ممكن است دچار آسم شغلي بشوند، امّا به نظر مي‌رسد شدّت علائم پس از دوره‌هاي طولاني مجاورت با مادّه محرّك در محلّ كار، روي دهد.

حمله ديررس آسم

حمله آسم ناشي از محيط كار، با حمله آسم در شرايط ديگر كمي تفاوت دارد. ممكن است نشانه‌ها چند دقيقه پس از قرار گرفتن در محيط كار روي دهد، و اغلب در چنين شرايطي، استفاده از يك برونكوديلاتاتور استنشاقي سودمند است. هرچند، براي واكنش ديررس آسم (بين چهار تا شش ساعت)، اثر برونكوديلاتاتورهاي استنشقاي زياد محسوس نيست. ممكن است واكنش‌هاي ديررس به علّت التهاب مجاري تنفّسي باشد، نه انقباض ماهيچه‌هاي اين مجاري، برونكوديلاتاتورهاي استنشاقي و تئوفيلين، موجب بهبودي اين واكنش‌هاي ديررس نمي‌شوند، امّا مصرف استروئيد در اين شرايط مؤثر است. استروئيدها قادر به از بين بردن خس خس سينه‌اي كه فوراً پس از مجاورت با موادّ محرّك محيط كار ايجاد مي‌شود، نيستند. ولي بايد دانست كه كرومولين سديم (اينتال) واكنش‌هاي فوري و واكنش‌هاي ديررس را كه بر اثر مجاورت با موادّ آلرژي زا يا محرّك محيط شغلي ايجاد شده باشد، برطرف مي‌سازد.

نوشتن سابقه شغلي و محيطي بسيار اهميّت دارد

هيچگونه آزمايش دقيقي كه بتواند بطور قطع علّت حمله آسم را در اثر مجاورت با موادّ محرّك يا موادّ آلرژي زاي محيط توجيه نمايد وجود ندارد. بنابراين، جمع‌آوري كليّه‌ اطلاّعاتي كه بتواند پزشك را در تشخيص صحيح ياري دهد، اهميّت دارد. براي مثال، مواردي گزارش شده است كه استنشاق آرد جو كه در اثر وزش باد از آسياب به محلّ كار آورده شده، موجب بروز نشانه‌هاي آسم شده است، كه به موادّ آلرژي زاي موجود در محيط كار ارتباط ندارد. بنابراين، بايد به امكان مجاورت با موادّ محرّك صنعتي نزديك منزل يا محلّ كار توجّه شود. همچنين در صورت مجاورت با موادّ آلرژي زاي ديگر، از قبيل موادّ مورد استفاده در باغباني، عكاسي و نقاشي، بايد به پزشك اطّلاع داد، زيرا امكان دارد اين مشاغل سبب بروز نشانه‌هاي آسم شود. نشانه‌هاي آسم شغلي مي‌تواند فقط محدود به سرفه باشد. نشانه‌هاي ديگري كه اغلب در رابطه با آسم شغلي به وجود مي‌آيد، ممكن است شبيه علائم ديگر آلرژي مانند سرخي و خارش چشم (آماس ملتحمه چشم) گلو درد يا آبريزش بيني باشد.

آزمايش‌هاي دقيقي در مورد موادّ محرّك وجود ندارند

گاهي اوقات، آزمايش پوست يا خون (آزمايش RAST) مفيد هستند، امّا اغلب آزمايش خاصّي براي تشخيص موادّ آلرژي زا يا محرّك وجود ندارد. فقط چندين مادّه آلرژي زاي شغلي شناخته شده‌اند، كه براي آزمايش در دسترس قرار دارند.

آزمايش تنفّسي

ممكن است نتيجه آزمايش تنفّسي (اسپيرومتري) فردي كه مبتلا به آسم شغلي است، مانند ساير انواع آسم، طبيعي باشد. معمولاً اگر در هنگام بروز حمله آسم آزمايش اسپيرومتري انجام شود، كاستي عمل ريه ديده مي‌شود. اگر آزمايش تنفّسي بيمار، پس از استفاده از برونكوديلاتاتور استنشاقي بهبود يابد، نشانگر ابتلاي بيمار به آسم است. اگر نشانه‌ها به علّت واكنش‌هاي ديررس آسم باشد، معمولاً اثر بهبودي بخش برونكوديلاتاتورها ناچيز است؛ در چنين شرايطي براي بهبودي نشانه‌ها، يك دوره كوتاه مدّت استروئيد تجويز مي‌شود، و آزمايش تنفّسي مجددّا در يك روز ديگر انجام مي‌گيرد. اگر تماس با مادهّ محرّك در محيط كاري مدت زيادي به طول بينجامد (مثلاً چندين سال)،‌ امكان دارد گرفتگي مجاري تنفسي باقي بماند. تشخيص آسم شغلي در مراحل اوّليه بسيار اهميّت دارد، زيرا پزشك مي‌تواند با انجام متناوب آزمايش تنفّسي، توصيه‌هاي مناسب به بيمار ارائه دهد.

آزمايش مجاري تنفّسي با مادّه محرّك محيط كار

يكي از روش‌هاي يافتن مادّه محرّك، استنشاق آن مادّه و آزمايش تنفسي بعد از چند ساعت است، كه به آن «آزمايش تحريك نايژه‌اي» مي‌گويند. البتّه اين آزمايش، بدون خطر نيست؛ زيرا مي‌تواند سبب كاهش شديد فعاليّت مجاري تنفسي برخي از بيماران شود. بنابراين انجام اين آزمايش بايد زير نظر يك متخصّص، كه امكانات لازم براي مقابله با هر گونه خطر احتمالي را در اختيار داشته باشد، انجام گيرد. آزمايش تنفّسي (اسپيرومتري) معمولاً در اشخاص معتاد به سيگار پائين‌تر از حدّ طبيعي است. اعتياد به سيگار، تشخيص آسم شغلي را با اشكال مواجه مي‌كند، زيرا آزمايش تنفسي معتادان به سيگار، اغلب غيرطبيعي است. براي نمونه، آزمايش نايژه‌ها اغلب در اشخاص معتاد به سيگار پائين‌تر از معمول است. بديهي است كه نشانه‌هاي آسم شغلي با كشيدن سيگار وخيم‌تر مي‌شود.

شغل‌هائي كه مي‌تواند باعث ايجاد آسم شود

نشانه‌هايي كه ممكن است در مراكز صنعتي و همين‌طور در فروشگاه‌ها بروز كند، عبارتند از: (الف) نشانه‌هايي كه ممكن است در مكان‌هاي بسته بندي گوشت، در اثر گازي كه از تجزيه پوليمر كلوريد پلاستيك (PVC) متصاعد مي‌شود، بروز كند (در هنگام بسته‌بندي گوشت، با استفاده از حرارت زياد، پلاستيك را مي‌برند و سر آن را مي‌چسبانند؛ (ب) نشانه‌هايي كه در اثر استنشاق آرد در نانوايي‌ها و قناديهايي كه تهويه مناسب ندارند، ايجاد مي‌شود؛ (ج) علائم و نشانه‌هايي كه هنگام كار با پنبه ايجاد مي‌شود، و علّت آن هنوز به درستي شناخته نشده است؛ و (د) نشانه‌هايي كه در اثر تماس با تولوئن شيميائي دي ايسوسيانات (TDI) ايجاد مي‌شود.

تشخيص مادّه محرّك و روش اجتناب از آن

درمان آسم شغلي نيز مانند ساير موارد بيماري، اجتناب از تماس با مادّه محرّك است. رعايت اين موضوع براي جوامع صنعتي مشكل و پرهزينه است. با اين حال، كارفرمايان بايد خطر مجاورت با اين موادّ را به كارگران مبتلا به آسم گوشزد كنند. هنگامي كه خطر يك مادّه شيميايي يا موادّ ديگر تشخيص داده شد، كارفرما بايد امكانات خود را براي جلوگيري از خطر، به كار گيرد – براي مثال، روزنه‌هايي را كه به انتشار مادّه محرّك مي‌افزايد، كنترل كند. هنوز هيچ جايگزيني براي تهويه كامل به وجود نيامده است، همچنين وسيله‌اي كه تماس با موادّ محرّك را در حدّ قابل قبول نگاه دارد، شناخته نشده است. ماسكهاي صورت نيز مي‌توانند مفيد واقع شوند، امّا پوشيدن آنها راحت نيست و اغلب در ديد چشم و تنفّس، توليد اشكال مي‌كند.

تغيير شغل آسان نيست

كارگري كه مبتلا به آسم شغلي است، احتمالاً نمي‌تواند به راحتي شغل خود را تغيير دهد. زيرا علاوه بر مسائل و مشكلات اقتصادي، ممكن است تجربه شغلي او قابل اجرا در كارخانه‌هاي ديگر نباشد. بايد كوشش شود كه در اين موارد، روشهاي سنجيده‌اي به كار رود تا كارگر بتواند شغل خود را تغيير دهد. هنگامي كه اين كار ميّسر نباشد، پزشك بايد داروهاي پيشگيري را براي مقابله بيمار با موادّ محرّك تجويز كند. در صورت باقي ماندن بيمار در همان كارگاه بايد تمام دستورات پزشك به دقّت اجرا شود، و آزمايش تنفّسي بطور مرتّب انجام گيرد.

داروهاي منتخب آسم

تمام داروهاي آسم بايد در درمان آسم شغلي نيز مورد توجّه قرار گرفته شود كرومولين سديم (اينتال) براي برخي از بيماران، بهترين دارو است؛ زيرا موجب پيشگيري واكنش‌هاي فوري و همچنين عكس‌العمل‌هاي ديررس نسبت به موادّ محرّك شغلي مي‌شود، و بدون استروئيد است. ولي ممكن است اين دارو به تنهايي، براي كنترل نشانه‌هاي آسم كافي نباشد. داروهايي را كه مي‌توان جايگزين كرومولين كرد، عبارتند از: (الف) تئوفيلين – كه اگر براي گشاد نگاه داشتن مجاري تنفّسي بطور دائم مورد استفاده قرار گيرد، مي‌تواند واكنش‌هاي فوري آسم را نسبت به موادّ محرّك شغلي كنترل كند؛ ولي در واكنش‌هاي ديررس بي‌اثر است. (ب) بروكوديلاتاتورهاي استنشاقي- اگر پيش از ورود به محلّ كار مصرف شود، امكاندارد واكنش‌هاي فوري را كنترل كند، امّا موجب كنترل نشانه‌هاي ديررس نمي‌شود. (ج) داروهاي استنشاقي يا خوراكي استروئيدي- مي‌تواند مانع واكنش‌هاي ديررس آسم شود. امّا باعث پيشگيري عكس‌العمل‌هاي آني آسم نمي‌شود. تركيب تئوفيلين يا يك برونكوديلاتاتور استنشاقي همراه با استروئيدها براي كنترل واكنش‌هاي آني و ديررس، معمولاً براي جايگزيني كرومولين يا به همراه آن، مورد توجّه قرار دارد. همان‌طور كه گفته شد، استروئيدهاي خوراكي آخرين راه چاره هستند، و بايد آن را براي زماني كه تئوفيلين و برونكوديلاتاتورهاي شبه آدرنالين مؤثر واقع نمي‌شوند، ذخيره كرد.
ادامه كار در محلي كه بطور وضوح باعث بروز نشانه‌هاي آسم مي‌شود، حتّي با وجود اقدامهاي احتياطي كه براي پيشگيري اعمال مي‌شود، خطر بسيار بزرگي در بردارد؛ در چنين شرايطي، ممكن است آسم نهايتاً‌ به تنگي دائمي مجاري تنفسي منتهي شود. بنابراين شخص مبتلا به آسم شغلي بايد از تمام خطرات ناشي از محيط شغلي خود، اطّلاع داشته باشد. براساس آخرين پژوهشها، مناسب‌ترين راه چاره تغيير محيط كار است.

اگر خطر باقي ماندن تنگي تنفسي وجود دارد، بهترين راه تغيير محيط شغلي است